Ebeveyn Olmak

Çocuk Büyütmenin Sırları

Hepimiz aslında birer çocuğuz, daha sonra büyürüz ve erişkin oluyoruz. Bu süreçte anne-babamızın, öğretmenlerimizin ve başka insanların sevgi, şefkat, müsamaha üzere dayanaklarını alırız. Tabi yanlışlar, yanlışlar da olmaktadır bizlere karşı yapılan. ‘Ben asla çocuğuma bu türlü davranmayacağım’ deriz çoğumuz. Fakat işin özüne geldiğimizde çaresiz kaldığımız, nasıl davranmamız gerektiğini bilmediğimiz de oluyor sıklıkla. Zira bunlar okulda, üniversitede öğretilmiyor ve bizler çoklukla geçmiş tecrübelerimizle, kulaktan duyma bilgilerle yahut reflekslerle çocuk yetiştirmek zorunda kalıyoruz. Bu sebeple sağlıklı bir anne-baba olmak için ek gayret ve emek harcamamız gerekmektedir. Bunun için çocuk eğitimi ve terbiyesi bahisli kitaplar okunmalı, kurslara katılmalı, gerektiğinde uzman görüşleri alınmalıdır. Bu yazıda da sizlere yararlı olabilecek kimi bilgiler sunmaya çalışacağız.

Çocuklara yararlı olabilmenin esas yolu onları tanımak, şahsî özelliklerinin farkında olmaktır. Zira her çocuk farklıdır; istekleri, hayalleri, olaylara bakış açıları, algılamaları, yargılama marifetleri biri birilerine nazaran değişiklik göstermektedir. Münasebetiyle her çocuğun tıpkı reaksiyon vermesi, birebir davranması, birebir formda öğrenmesi beklenmemelidir. Şayet bu farklılıkları fark edebilsek ve çocuklarımıza buna nazaran davranabilsek bu güçlü işte başarılı olabiliriz.

İkinci en değerli özellik anne-babanın kendi davranışlarıdır. Anne- baba çocuğa güzel örnek olamıyorsa yahut çocuğa karşı öfke, şiddet üzere uygunsuz sistemlerle tahlil üretiyorsa çocuktan da düzgün davranış beklememesi lazım. Birebir vakitte anne- baba çocuğa hoş örnek olacak arkadaş ortamı ve etraf sağlaması lazım. Bahis açılmışken çağınızın çocuklarımız açısından en büyük tehlikelerden birinin teknoloji olduğunu hatırlatmam gerekiyor. Teknolojiden kastımız TV, bilgisayar, telefon ve her geçen gün yenilenen öbür aletlerdir. Malumunuz teknolojik aletler insanoğlunun kendi rahatı, gelişimi ve memnunluğu için ürettiği aletlerdir. Ancak bu aletleri olumlu katkıları olduğu üzere çok önemli ziyanları da olabiliyor. Bilhassa süratli gelişen ve büyüyen varlıklar olan çocuklar bu ziyanlardan daha çok etkilenir. Teknolojik aletleri sanal olmaları, gerçeklik ve vakit algısını bozmaları, bağımlılık yapabilmeleri ve makûs örnek ve davranışlara yol açabilmeleri en kıymetli ziyanları olarak sayılabilir. Bunu önlemek için teknolojik aletlerin aile denetiminde, müddetli ve uygun içerikli olmasını sağlamamız lazım gelmektedir.

Anne-babaların kararlı ve sabırlı olması gerekmektedir. Zira çocuklara bir şeyler öğretmek yahut bir şeylerden vazgeçirebilmek için kararlılık ve sabırlılık en hoş prosedürdür. Bilhassa okul öncesi devirde çocuklarımız inatçı olabilmektedirler. Bu inadı kırabilmek ve çocuğumuza yararlı ve hakikat özellikler kazandırmak ve ziyanlı ve yanlış davranışlardan uzaklaştırmak sabırlı, şefkatli ve hoşgörülü olmanız, telaffuz ve tavırlarınızda kararlı ve katiyetli davranmanız kıymet arz etmektedir.

Çocuklarda görülen psikiyatrik meseleler ve hastalıklar yaşa ve cinsiyete nazaran farklılıklar göstermektedir. Örneğin okul öncesi devirde konuşma bozuklukları, tuvalet sorunları, anksiyete bozuklukları ve utangaçlık sık görülmekteyken okul periyodunda öğrenme bozuklukları, dikkat sorunları, davranış bozuklukları daha sık rastlanmaktadır. Kızlarda anksiyete bozuklukları, depresyon sık görülürken erkek çocuklarda hiperaktivite, alt ıslatma ve davranış bozuklukları daha sık olmaktadır. Ayrıyeten ergenlik periyodu diye tanım ettiğimiz ve farklı bir ruhsal durumla seyreden bir yaş periyodu vardır. Bu periyot ebeveynlerin tahminen de en çok çocuklarla bağlantı kurmakta zorlandığı devirdir. Ekseriyetle 12-13 yaştan sonra görülen bu devirde çocuklar içine kapanık olabiliyor, otoriteye karşı geliyor ve kendilerinin engellenmelerine çok reaksiyon verebiliyorlar. Bu devirde çocukları en çok bekleyen tehlikeler sigara, alkol ve uyuşturucu üzere hususlara bağımlılık, uygunsuz davranışlar, şiddete yönelmek ve cinsel sıkıntılar. Anne- babaların bu periyotta çocuklarıyla sağlıklı bağlantı kurabilmeleri hayati değere sahip. Her şeye karışan, despot, yasaklayıcı ve daima eleştirel tavırlarda bulunmak sağlıklı bağlantısı engellemektedir. Bunun yerine anlayışlı, hoşgörülü, teşvik edici, destekleyici ve arkadaşça yaklaşımlar bağlantısı kuvvetlendirir ve çocuğun üzerinde tesir sağlayabilmemize yardımcı olur.

Esas psikiyatri hastalık ve bozuklukları sıralayabiliriz:

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

Özel Öğrenme Zahmetleri

Davranış Bozuklukları

Ahenk Bozuklukları

Lisan ve Konuşma Bozuklukları

Tasa ve Kaygı Bozuklukları

Okul Reddi

Panik Bozukluk

Yaygın Anksiyete Bozukluğu

Obsesif Kompulsif Bozukluk

Tik Bozuklukları

Fobiler

Selektif Mutizm

Dürtü Denetim Bozuklukları

Çocukluk Çağı Depresyon

Bipolar Bozukluk

Cinsel Kimlik Bozuklukları

Yeme Bozuklukları

Uyku Bozuklukları

Dışkı ve idrar Kaçırma

Yaygın Gelişimsel Bozukluklar

Zeka Gerilikleri

Bu hastalık ve bozuklukların oluşması durumunda kesinlikle uzman dayanağı alınmalı. Bilhassa erken teşhis ve müdahile çocukların sağlıklı bir psikolojiye sahip olmaları açısından değerlidir. Vaktinde tedavi edilemeyen hastalık ve bozukluklar kronikleşir ve karakterin bir kesimi olur ki, bu da kalıcı sıkıntılar oluşturabilir. En kıymetli konulardan biri de çocuklarımızın psikolojilerinin korunması için uygun ortam ve imkanlar sağlamaktır. Bunun için birey, aile ve toplum olarak özverili olmamız ve sorumluluklarımızı yerine getirmemiz gerekmektedir.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir