Empati ve Çocuk

Empati bir bireyin kendini öbür bir insan yerine koyarak o insanın his ve niyetlerini anlama çabası manasına gelmektedir. Empati kurmak insan alakalarının en kıymetli özelliklerinden biri olduğu kadar insanların toplum içinde birbirleri ile ahenk içinde yaşayabilmelerini kolaylaştıran bir etken olarak ta gösterilmektedir.

Birçok insan hislerini sözlerle anlatmaktan çok öteki yollarla söz etmeyi tercih eder. Diğerlerinin ne hissettiklerini anlayabilmek için öncelikle bu kelamlı olmayan tabirleri çözmek gerekmektedir. (Beden duruşu, yüz tabiri, ses tonu ve bunun yanında daha birçok şey.) Eğer birinin söylediği kelamla vücut duruşu yahut yüz sözü uyuşmadığı hissine kapılırsanız, bu durumda ne söylendiğine ve ne formda söylediğine dikkat etmeniz gerekecektir. Bağlantı araştırmacılarına göre duygusal iletiler %90 oranında kelamlı olmayan sözlerdir. Bu biçimde dışa vurulan hisler, ses tonundan anlaşılan endişe hissi yahut yüz sözünde kendini gösteren kızgınlık üzere, ekseriyetle bilinçsizce algılanmaktadır. Bu iletiler çoğunlukla “anlamazlıktan gelinerek” suskunlukla cevaplanır ya da ona göre hareket edilir. İnsanların gönderdiği bildirileri algılayabilme marifeti sonradan öğrenilen bir durumdur.

Çocuğun empati kurmak konusunda oluşturacağı maharet, onun ahlak gelişimini güzelleştireceği üzere diğer insanlarla olan toplumsal bağlantısını de kolaylaştıracaktır. Bu nedenle ona empati kurma konusunda yardımcı olacak çeşitli eğitimler vermek ailenin misyonlarından biridir. Yapılan araştırmalar sonucunda birçok uzman çocukların çok küçük yaştan itibaren empati kurabildiğini söylüyor ve bu durumun çocuklarda içgüdüsel olarak ortaya çıktığını belirtiyorlar. Bir bebeğin başka bir bebeği ağlarken duyması ve kendisinin de ağlamaya başlaması, en erken görülen empati kurma örneği olarak isimlendiriliyor. İki  üç yaşına gelen bir çocuğun ise üzgün ya da mutsuz birine kendi sevdiği bir eşyasını vererek onu memnun etme uğraşı yeniden erken çocukluk devrinde görülen bir empati örneği olarak karşımıza çıkıyor.

Neler Yapabilirsiniz ?

●Çocuğunuz size bir şeyler anlatırken ya da kendi hislerini sizinle paylaşırken onu kesinlikle dinleyin. Bu davranışınız ona, sizin de karşıdaki şahısların niyet ve hislerine değer verdiğinizi anlatacaktır.

●Çocuğunuz sizinle bir meselesini paylaşırken asla mevzuyu değiştirmeyin ya da geçiştirmeyin. Bu durum çocuğunuzun size olan inancını sarsacaktır.

●Çocuğunuza kitap okuyun (masal anlatın) ve okuma bittikten sonra kitaptaki karakterlerin his ve düşünceleri hakkında çocuğunuzla konuşun. Böylelikle karakterin his ve kanısını çocuğunuz ne kadar anlamış (paylaşmış) siz de fikir sahibi olursunuz.

●Televizyon izlerken de tıpkı aktiviteyi yapabilir ve izlenilen karakterin his ve fikirleri hakkında çocuğunuzla konuşabilirsiniz.

●Kendi hislerinizi ve fikirleriniz ona anlatmaya çalışın ve sizi anlamasına yardımcı olun. Örneğin çocuğunuz sizin çok uğraşarak hazırladığınız bir yemeyi yemeyerek dökmek istedi ve siz de bu duruma çok üzüldünüz, bu olay sonucunda ona kendi hislerinizi anlatmak için çocuğunuzun sevdiği bir şey ile durum ortasında münasebet kurun ve ona hislerinizi bu ilgi üzerinden anlatmaya çalışın. Çocuğunuza “sen Legolarla otomobil yaparken ne kadar çok uğraşıyorsun, ben de tıpkı şekilde yemek yaparken çok uğraşıyorum, ben senin yaptığım arabayı bozsam üzülürsün, ben de senin yaptığım yemeği dökmene çok üzülürüm” diyerek durumu açıklayabilirsiniz. Bu aktivite bilhassa küçük yaşlardaki çocukların empati kurma hakkında fikir sahibi olmaları için çok değerli bir role sahip. Zira çocuklar bu yaşlarda somut örnekler üzerinden soyut kavramları anlamaya yatkındırlar.

●Çocuğunuzun kardeşiyle yaptığı arbedelerde sorunu çözmek için birbirlerine hislerini ve düşüncelerini anlattırma metodunu kullanabilirsiniz, çocuklarınız üzerindeki otoritenizle bu konuşmayı istediğiniz şekilde yönlendirebilme talihiniz da var, unutmayın. Bu konuşma sonrasında hengamenin ikisi içinde anlamsız ve sonuç vermeyen bir aktivite olduğunu anlatabilirsiniz..

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir